Ciekawostki :: Jan Karol Sas-Zubrzycki

Jan Karol Sas-Zubrzycki (Jan Zubrzycki h. Sas, ur. 25 czerwca 1860 w Tłustem, zm. 4 sierpnia 1935 we Lwowie) – architekt, teoretyk architektury, konserwator sztuki.  Opublikował liczne prace zawierające m.in. rozważania na temat polskiego stylu narodowego.  Jako architekt tworzył głównie w duchu neogotyku. Wybudował ponad 40 kościołów a przebudował około 20. Pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Lwów
W latach 1878-1884 studiował na wydziale architektury Politechniki Lwowskiej.

Okres krakowski
W latach 1886-1912 mieszkał w Krakowie.W 1898 wraz z siostrą Jadwigą z Łobzowa założył Towarzystwo Rękodzielników Polskich "Gwiazda". W latach 1900-1912 pełnił obowiązki inspektora Budownictwa Miejskiego w Krakowie.

Powrót do Lwowa
W 1916 został współzałożycielem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Sztuki i Kultury we Lwowie. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.  W 1919 został profesorem zwyczajnym Katedry Historii Architektury i Estetyki Politechniki Lwowskiej, gdzie pracował do 1929. W tym samym roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta.






Wybrane realizacje:

Tarnów - kościół Świętej Rodziny (1906)
Kraków - kościół św. Józefa w Podgórzu (1909), kościół redemptorystów (1907)
Sokołów Małopolski  - Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela  (1914)  Porąbka Uszewska (1918)
Lwów - kościół kapucynów (1930)
Ratusz w Myślenicach
Ratusz w Niepołomicach

Kościół św. Józefa w Podgórzu – zabytkowy kościół rzymskokatolicki przy ulicy Zamojskiego 2 w Krakowie. Znajduje się na  Rynku Podgórskim , na północnych stokach Krzemionek Podgórskich w południowo-środkowej części Krakowa. Kościół został zbudowany w latach 1905-1909 według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego, według architektury neogotyckiej. jako największy kościół  Podgórza. Wnętrze kościoła, ukształtowane zostało na podobieństwo gotyckiej katedry w wersji tzw. gotyku nadwiślańskiego, (szkoła krakowska) Wypełnione jest ono licznymi ołtarzami, ławkami i innymi elementami w większości wykonanymi w drewnie.  Ołtarz główny pierwotnie składał się wyłącznie z mensy i stojących na niej: tabernakulum oraz figury św. Józefa. Zarówno mensa , jak i tabernakulum  - jak głosi umieszczony na nim napis: wymyślone przez Jana Sasa-Zubrzyckiego - są jedynymi źródłowo potwierdzonymi dziełami Sasa-Zubrzyckiego we wnętrzu kościoła.




Kościół Księży Misjonarzy pw. Świętej Rodziny w Tarnowie −  neogotycka trójnawowa bazylika z transeptem i zamkniętym trójbocznie prezbiterium, zbudowana z cegły z użyciem kamienia zbudowana w latach 1904−1906], zlokalizowana przy ul. Krakowskiej 41 w Tarnowie . Południowa fasada jest ujęta w dwie wysokie, czworoboczne wieże, na wysokości korpusu przechodzące w ośmioboczne, nakryte ostrosłupowymi hełmami. W dolnej części fasady znajdują się trzy portale nakryte schodkowymi szczytami. Neogotyckie wyposażenie wnętrza, w większości wykonane w latach 1907 - 1910, pochodzi z Tyrolu. Witraże w transepcie zaprojektował w 1907 roku Stefan Matejko, bratanek i uczeń Jana.



Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela w Sokołowie Małopolskim -  wybudowany w stylu neogotyckim w latach 1908 – 1916 na miejscu wcześniejszego modrzewiowego kościoła, który spłonął 25 lipca 1904 r. Trzynawowy kościół wybudowano na planie krzyża łacińskiego. Neogotycką budowlę wieńczy wysoka, czteroboczna wieża, na której do dziś są widoczne ślady kul powstałe podczas ostrzelania kościoła przez Armię Czerwoną w lipcu 1944. Nowy hełm wieży kościoła, zniszczonej w wyniku działań wojennych, projektował prof. Wiktor Zin. Główne drzwi do świątyni wpisane są w ostrołukowy portal ozdobiony kamienną dekoracją. Fronton zdobią figury Jana Chrzcielna i Jana Ewangelisty. Wnętrze świątyni jest jasne,dzięki wysokim ostrołukowym oknom.  Wewnątrz znajdują się witraże  zaprojektowane przez bratanka Jana Matejki - Stefana Matejkę.


Kościół p.w. św. Andrzeja w Porębce Uszewskiej - W latach 1914-1918 w Porąbce wybudowano nowy kościół neogotycki, murowany z czerwonej cegły, z użyciem kamienia i betonu, kryty początkowo dachówką, którą w latach 1961-1965 zastąpiono miedzianą blachą. Poprzedni kościół zbudowany był z drewna, kryty gontem, Eklektyczny kościół, z elementami neoromanizmu i neogotyku, złożony jest z trójnawowego, pseudohalowego korpusu z transeptem oraz prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Po bokach prezbiterium dwie piętrowe przybudówki, od północy zakrystia a od południa kaplica zamknięta trójbocznie. Od frontu przy korpusie dostawiona wieża, ujęta po bokach dwiema symetrycznymi przybudówkami. Wysoka wieża jest kwadratowa, nakryta hełmem w formie iglicy, ujętej czterema narożnymi wieżyczkami. Witraże w oknach prezbiterium wykonane w zakładzie Żeleńskiego w Krakowie.

Zaloguj się jako Użytkownik aby móc dodawać komentarze.