60 lat krakowskiej szkoły projektowania środków transportu. Jubileuszowa wystawa w Łodzi

W Akademickim Centrum Designu w Łodzi można już oglądać wystawę pt. „Krakowska szkoła projektowania środków transportu 1964-2024”, przygotowaną z okazji 60-lecia Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Ekspozycja prezentuje dorobek projektantów i studentów związanych z wydziałem, którzy przez dekady współtworzyli rozwój polskiego i światowego wzornictwa transportowego.

Wystawę można oglądać do 28 czerwca 2026 roku w Akademickim Centrum Designu przy ul. Księży Młyn 13/15 w Łodzi. Kuratorką ekspozycji jest Sonia Furmanek.

Wystawa pokazuje szerokie spektrum projektów realizowanych od lat 60. XX wieku do współczesności. Zwiedzający mogą zobaczyć zarówno koncepcje małych pojazdów miejskich, samochodów terenowych i motocykli elektrycznych, jak i projekty wnętrz samochodowych czy nowoczesnych pojazdów autonomicznych.

Ekspozycję podzielono na kilka części. Projekty prezentowane są od najnowszych, ukazujących wizje przyszłości, po historyczne realizacje, które miały znaczenie dla rozwoju przemysłu motoryzacyjnego. Taki układ pozwala prześledzić zmiany zachodzące w projektowaniu środków transportu oraz ewolucję podejścia do funkcjonalności, ergonomii i estetyki.

Ważnym elementem wystawy są projekty powstałe we współpracy z przemysłem motoryzacyjnym. Szczególne miejsce zajmują działania realizowane dla Ośrodka Badawczo-Rozwojowego FSM w Bielsku-Białej.

— Współpraca WFP z przemysłem samochodowym, zwłaszcza w okresie PRL-u, była kluczowa dla rozwoju polskiej myśli technicznej. W historii Wydziału znaczącą rolę odegrały działania podjęte dla Ośrodka Badawczo-Rozwojowego FSM w Bielsku-Białej dotyczące rozwoju pojazdów miejskich. To tam narodził się pomysł przeniesienia napędu w kultowym Fiacie 126p z tyłu na przód, co mogło zrewolucjonizować konstrukcję tego modelu. Choć projekt nie trafił do masowej produkcji, pokazał ogromny potencjał polskich projektantów i inżynierów, dając impuls do dalszych prac nad nowymi pojazdami. Projektowanie pojazdów specjalistycznych stało się kluczowym wyzwaniem dla dizajnerów z WFP. Przykładem może być wóz transmisyjny zaprojektowany dla Telewizji Polskiej, który został przekształcony z autobusu w mobilne centrum nadawcze. Ważnym punktem wystawy są także pojazdy ratownicze, takie jak Felix – model projektowany dla ratownictwa lotniczego. Prezentowane są również funkcjonalne pojazdy, dostosowane do ekstremalnych warunków, będące najlepszym dowodem na innowacyjne podejście do ergonomii i technologii. Równie inspirujący jest wielokrotnie nagradzany projekt przyczepy służącej do transportu rannych na froncie. Co więcej, na wystawie znajdziemy prace związane z pojazdami autonomicznymi. Przykładem jest projekt pojazdu miejskiego eve-1, w którym zastosowano m.in. elastyczną aranżację wnętrza oraz dobrze dostosowany interfejs — mówi Sonia Furmanek, kuratorka wystawy.

Wystawa powstała również w związku z premierą książki „Krakowska szkoła projektowania środków transportu 1964-2024”, dokumentującej historię i osiągnięcia środowiska projektowego skupionego wokół krakowskiego wydziału.

Informacje o wystawie:

Krakowska szkoła projektowania środków transportu 1964–2024

Czas trwania wystawy: 9–28.06.2026 r.

Miejsce: Akademickie Centrum Designu

ul. Księży Młyn 13/15, Łódź

Kuratorka: Sonia Furmanek

Współorganizatorzy: Akademia Sztuk Pięknych im. W Strzemińskiego w Łodzi, Akademia Sztuk Pięknych im. J. Matejki w Krakowie, Wydział Form Przemysłowych ASP w Krakowie.