Konkurs „Wokół drewna” - na najlepiej zachowane obiekty drewniane z terenu województwa mazowieckiego

Ogłoszono konkurs pt. „Wokół drewna”, którego celem jest wyróżnienie najlepiej zachowanych obiektów drewnianych z terenu województwa mazowieckiego. Organizatorzy chcą zwrócić uwagę na znaczenie architektury drewnianej jako ważnego elementu krajobrazu kulturowego regionu oraz zachęcić do jej ochrony i właściwej opieki.

Przez wieki budownictwo drewniane dominowało na ziemiach polskich. Z czasem jednak, w wyniku przemian historycznych, pożarów oraz procesów modernizacyjnych, wiele takich obiektów zniknęło. Obecnie obserwuje się ponowne zainteresowanie drewnem, które staje się istotnym elementem tożsamości lokalnej. Konkurs ma na celu uhonorowanie osób dbających o zachowanie tego dziedzictwa.

— Architektura drewniana była nieodłącznym elementem krajobrazu kulturowego ziem polskich. O powszechności zabudowy drewnianej świadczy fakt, że do połowy XIX wieku budownictwo murowane - ze względu na niedobór kamienia - stanowiło zaledwie kilka procent architektury powstającej na terenach Rzeczypospolitej. W rezultacie przez wieki wykształciły się lokalne tradycje w budownictwie drwnianym, regionalne odmiany, style i ich reinterpretacje. Dramatyczne wydarzenia historyczne, podatność na pożary, przebudowa wsi w okresie PRL, a także silny pęd modernizacyjny i postrzeganie zabudowy drewnianej jako zacofanej doprowadziły do niemal całkowitego zaniku tego dziedzictwa. Dziś obserwujemy jednak częściowe odrodzenie zainteresowania drewnem, które staje się powodem do dumy mieszkańców i ważnym elementem tożsamości regionu — piszą organizatorzy.

Uczestnikami konkursu mogą być właściciele obiektów drewnianych znajdujących się na terenie województwa mazowieckiego. Zgłaszane budynki powinny być wybudowane do 1970 roku, wykonane w całości lub w konstrukcji drewnianej oraz niewpisane do rejestru zabytków. Mogą to być m.in. domy mieszkalne, budynki gospodarcze, publiczne czy obiekty rzemieślnicze. Zgłoszenia mogą składać zarówno właściciele, jak i inne osoby lub instytucje działające w ich imieniu. Do konkursu nie kwalifikują się obiekty wpisane do rejestru zabytków ani te znajdujące się na terenie skansenów czy muzeów.

Konkurs ma na celu przede wszystkim promowanie dobrych praktyk w zakresie opieki nad architekturą drewnianą, zwiększanie świadomości właścicieli oraz kształtowanie odpowiedzialności za zachowanie tego typu obiektów. Ważnym aspektem jest także popularyzacja wiedzy o ich wartości kulturowej.

Organizatorem przedsięwzięcia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego. Konkurs organizowany jest w ramach działań na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego regionu, m.in. w oparciu o wcześniejszy audyt architektury drewnianej przeprowadzony w latach 2020-2023. Patronat nad inicjatywą objęły instytucje zajmujące się ochroną zabytków i dziedzictwa kulturowego.