VI Festiwal NOWY PLAN - modernizm i postmodernizm w Poznaniu

Festiwal kierowany jest zarówno do specjalistów i pasjonatów, jak i osób, które dopiero zaczynają interesować się architekturą. Jego celem jest popularyzacja wiedzy o modernizmie i postmodernizmie oraz pokazanie ich znaczenia w rozwoju Poznania i innych miast.

Tegoroczna odsłona festiwalu poświęcona jest postmodernizmowi – nurtowi, który od lat 80. stopniowo pojawiał się w polskiej architekturze, przynosząc większą różnorodność form i odcięcie od „szarości” poprzedniego okresu. Organizatorzy chcą przyjrzeć się poznańskim przykładom postmodernizmu, porównać je z realizacjami w innych częściach kraju i świata oraz podjąć próbę ich oceny w szerszym kontekście.

— Modernizm był nurtem silnym, wyrazistym i rewolucyjnym. Nic zatem dziwnego, że nastąpiła postmodernistyczna kontrrewolucja – reakcja na nadmierne uproszczenie i zuniformizowanie. Na świecie od lat 60. do łask wracały archetypiczne formy budynków, ornamenty, stare zasady urbanistyki. W architekturze zaczął pojawiać się żart i umowność — piszą organizatorzy. — W Poznaniu pierwsze budynki tego nurtu pojawiły się na początku lat 80. – głównie w postaci plomb oraz domów jednorodzinnych. Erupcja polskiej (a także poznańskiej) odmiany postmodernizmu nastąpiła w latach 90. – już we wszystkich typach architektury. Przybyło wiele barwnych budynków o ekspresyjnych i fantazyjnych kształtach, architekci uczyli się w biegu stosowania nowych materiałów i rozwiązań, które zaczęły być dostępne po ustrojowym przełomie.Postmodernizm dał nam zróżnicowanie i pozwalał się odciąć od czasów „szarej PRL”, ale oceniany jest dziś dość krytycznie. Czy słusznie? Oraz, czy tak naprawdę nie był jedynie odmianą modernistycznych założeń i idei, na które założono połyskliwy i bardziej zrozumiały kostium? Sprawdzimy to podczas specjalnej edycji festiwalu Nowy Plan, w którym przedstawimy poznańską odmianę postmodernizmu oraz spróbujemy poddać ją ocenie i klasyfikacji porównując z dokonaniami tego samego nurtu w innych miejscach Polski i świata — czytamy na stronie wydarzenia.

Program otwierają spacery architektoniczne:

Prowadzenie: Kuba Głaz.

Uczestnicy poznają historię kompleksu sportowego autorstwa Klemensa Mikuły, jednego z ważnych przykładów postmodernizmu w Poznaniu.

Opis organizatora: Jedyny taki kompleks sportowy w tej części Europy: spójna, konsekwentna i dobrze przemyślana realizacja krajobrazowo-architektoniczna utrzymana w duchu postmodernizmu. Jest efektowna, ale nie efekciarska, powściągliwa w stosowaniu form odwołujących się do tradycji. Jej autor Klemens Mikuła, nawet jeśli sięgał po rozwiązania o ilustracyjnym charakterze (stanowiska startowe zaakcentowane dużymi betonowymi wiosłami), to robił to z dużym wyczuciem. Postmodernistyczne obiekty Malty tworzą dopełniają się wzajemnie i wchodzą we właściwe relacje z krajobrazem – również przekształconym przez Mikułę. Dzięki indywidualnemu podejściu architekta Malta jest niepowtarzalna – nie da się jej pomylić z jakimkolwiek innym ośrodkiem sportu. Niestety, wbrew pierwotnym intencjom, kompleks obrasta obecnie nieplanowaną wcześniej w takiej formie zabudową hotelową i „aparthotelami”. Ich formy nawet nie starają się wejść w dialog z kształtami czy charakterystycznymi barwami maltańskich obiektów.

Prowadzenie: prof. Adam Nadolny.

Spacer będzie okazją do obejrzenia pierwszych poznańskich „plomb” postmodernistycznych oraz późniejszych realizacji, które na trwałe wpisały się w krajobraz dzielnicy.

Opis organizatora: Najwcześniej postmodernistyczne „plomby” zawitały w Poznaniu do dzielnicy Wilda. Już w pierwszej połowie lat 80. zaczęły uzupełniać pierzeję rynku Wildeckiego oraz Wierzbięcic. Projektowali je znani poznańscy architekci: m.in. Marian Fikus i Witold Milewski. Dość spokojne formy tych budynków znalazły następców w kolejnych dekadach, ale w bardziej fantazyjnej wersji oraz również, w innej funkcjonalnej postaci: banków i biurowców. Ze względu na historyczny charakter dzielnicy postmodernistyczny sznyt nowych realizacji utrzymywał się na Wildzie bardzo długo – w różnych odmianach. W większości postmodernistyczną oprawę ma dziś np. rynek Wildecki, nie brak tego typu uzupełnień na ulicach pomiędzy nim, a ulicą Hetmańską. Postmodernistyczna zabudowa konstytuuje zabudowę skarpy między Górną a Dolną Wildą. Wildecka postmoderna, choć mniej znana i bardziej rozproszona od jeżyckiej jest niewątpliwie warta uwagi. 

Organizatorami festiwalu są SARP Poznań, Centrum Otwarte i Stowarzyszenie Punkt Wspólny. Partnerami wydarzenia są Miasto Poznań oraz Wielkopolska Okręgowa Izba Architektów RP. Projekt dofinansowano ze środków Wydziału Kultury Urzędu Miasta Poznania.

Szczegóły na stronie festiwalu.