Wystawa „Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi”
 "Wystawa „Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi”")
Dlaczego na polach stoją bloki? Jak po 1945 roku przemieniła się polska wieś - jej krajobraz, architektura i codzienność? Na te pytania odpowiada nowa wystawa Muzeum Architektury we Wrocławiu, przygotowana we współpracy z pracownią PROLOG. „Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi” to opowieść o powojennych procesach modernizacyjnych, które całkowicie zmieniły przestrzeń wiejską.
Wystawa czynna będzie od 4 grudnia 2025 roku do 5 kwietnia 2026 roku. Miejsce: Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 7.
Wystawa śledzi wielowarstwową historię - od pierwszych powojennych koncepcji wsi doświadczalnych, przez rozwój i upadek PGR-ów, aż po współczesny obraz osiedli, które po transformacji ustrojowej straciły swoje pierwotne funkcje. Archiwalne materiały zestawione są z aktualnymi fotografiami pokazującymi dzisiejszą kondycję zabudowań - bloków, towarzyszącej im infrastruktury oraz wnętrz, które wciąż noszą ślady minionych dekad. Obok analizy przestrzennej i architektonicznej pojawia się również perspektywa osobista: mieszkańcy dawnych osiedli PGR dzielą się wspomnieniami i opowieściami, dzięki którym historia tych miejsc zyskuje ludzki wymiar.
— Polska wieś po II wojnie światowej przeszła głęboką przemianę. Zniszczenia wojenne, przesunięcia granic oraz nowe realia polityczne przyczyniły się do tego, że rozwój terenów wiejskich podporządkowano centralnemu planowaniu. Wraz ze zmianami w sposobie i skali uprawy ziemi, przekształceniu ulegały także formy zabudowy mieszkalnej oraz stosowane technologie budowlane. Pojawiły się nowe strategie projektowe oraz nowe, często bardzo eksperymentalne, metody kreowania krajobrazów wiejskich. Część z nich nigdy nie została wdrożona na szeroką skalę, inne z czasem stały się rozwiązaniami powszechnie stosowanymi. Dziś pozostałości po Państwowych Gospodarstwach Rolnych i eksperymentalnych projektach wsi doświadczalnych z pierwszych lat powojennych – tytułowe „ukryte szczątki” – skłaniają do refleksji nad relacjami łączącymi przestrzeń, architekturę i ludzi — piszą organizatorzy.
Jednym z elementów ekspozycji jest także pejzaż dźwiękowy nagrany w Jankowie na Pomorzu, pozwalający zanurzyć się w rytm życia dawnego gospodarstwa. Widzowie mogą go wysłuchać, przysiadając na symbolicznej wiejskiej ławce - tak charakterystycznej dla krajobrazu, jak bloki, które obok niej stanęły.
Za projektem wystawy stoi zespół kuratorski, który tworzą architekci z PROLOG-u, Alicja Prusińska oraz specjalistki z Muzeum Architektury - Agnieszka Obal i Barbara Szczepańska.
Informacje o wystawie:
Ukryte szczątki. Centralnie planowana architektura mieszkaniowa na wsi
4.12.2025 - 5.04.2026
Muzeum Architektury we Wrocławiu, ul. Bernardyńska 7
Zespół kuratorski: Agnieszka Obal (MA), Alicja Prusińska, Barbara Szczepańska (MA), PROLOG
Aranżacja wystawy: PROLOG + Alicja Prusińska
Organizator: Muzeum Architektury we Wrocławiu
Partner: Miasto Wrocław
Wystawa jest organizowana w ramach obchodów jubileuszu 60-lecia Muzeum Architektury we Wrocławiu.
Źródło: Muzeum Architektury we Wrocławiu
Data publikacji: 2.12.2025
Zaloguj się jako Użytkownik aby móc dodawać komentarze.
«
»
«
»